Yangilangan sana: 2014-10-15 Ko`rilgan: 4418

18-oktabr – Temuriylar tarixi davlat muzeyi ochilgan kun

Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida mustaqillik yillarida tariximizni asl holicha o‘rganish, buyuk ajdodlarimiz xotirasini e’zozlash, merosini asrab-avaylash va kelgusi avlodlarga yetkazish masalasi davlat siyosati darajasiga ko‘tarildi. Milliy davlatchiligimiz tarixini chuqur va xolisona tadqiq etish borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlar samarasida Amir Temur va Temuriylarning jahon tarixidagi o‘rni, xalqimiz, Vatanimiz oldidagi xizmatlari qadr topdi.

Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan poytaxtimizda Sohibqiron va uning shavkatli avlodlariga bag‘ishlab muhtasham muzey barpo etilishi Amir Temur nomini tiklash, buyuk bobomizga nisbatan tarixiy adolatni qaror toptirish borasidagi ulkan qadamlardan bo‘ldi.

Vatanimizning boy tarixi, ajdodlarimizning ulkan ma’naviy merosi, betakror qadriyat va an’analari necha asrdan buyon butun dunyo ahlini hayratga solib keladi. Buyuk bobolarimizning dunyo tamadduniga qo‘shgan beqiyos hissasi tarix zarvaraqlaridan o‘rin olgan. Sohibqiron Amir Temur xalqimiz dahosining ana shunday yorqin timsolidir.

Temuriylar tarixi davlat muzeyi o‘zining salobati va betakror me’moriy yechimi bilan nafaqat yurtdoshlarimiz, balki xorijlik mehmonlar va sayyohlarning ham e’tiborini jalb etib kelmoqda. Muhtasham koshonaning har bir qismi tarix va bugunni ifoda etib, o‘zaro uyg‘un tarzda Sohibqiron bobomiz kuch-qudratidan, xalqimizning buyuk tarixi va kelajagidan dalolat beradi. Muzeyning salobatli moviy gumbazi ulug‘ ajdodimiz xoki yotgan Amir Temur maqbarasini namoyon etsa, baquvvat ustunlari, milliy me’morchiligimiz an’analariga monand ishlangan toq va ravoqlar, oltin suvi berib ziynatlangan bezaklarda o‘rta asr me’morligi an’analari mujassamdir.

Binoning tashqi devoriga ishlangan naqsh har qanday kishini hayratga soladi. Bu naqshlarda “adolat”, “ma’rifat”, “diyonat”, “oqibat” kabi ezgulikka undovchi, Amir Temur yuritgan to‘g‘ri va odilona siyosatni aks ettiruvchi so‘zlar bitilgan.

Bu maskan nafaqat betakror qiyofasi va salobati, balki rang-barang ekspozitsiyasi, noyob osori-atiqalarga boy fondi, keng qamrovli ilmiy-ma’rifiy, yuksak ma’naviy salohiyati bilan ham mashhur. Muzey Amir Temur barpo etgan qudratli davlat, Sohibqiron bobomizning buyuk bunyodkorlik ishlari, ulkan ma’naviy merosini haqqoniy o‘rganishga, yosh avlodni ona Vatanga muhabbat, ulug‘ ajdodlarimizga hurmat ruhida tarbiyalashga xizmat qilmoqda. Zotan, Prezidentimiz Islom Karimov ta’kidlaganidek, bu muzeyda bizning o‘tmishimiz ham, bugungi kunimiz va buyuk istiqbolimiz ham bamisoli ko‘zguda aks etgandek namoyon bo‘ladi.

Bugungi kunda muzey fondidan besh mingdan ortiq eksponat joy olgan. Ular orasida Amir Temur va temuriylar davriga oid noyob qo‘lyozmalar, yozishmalar, kumush va mis tangalar, sopol va mis buyumlar, qurol-yarog‘, cholg‘u asboblari, etnografik buyumlar alohida ahamiyatlidir. Mamlakatimiz hududida olib borilgan arxeologik qazishmalar paytida topilgan ashyolar, ko‘plab yurtdoshlarimiz tomonidan taqdim etilgan tarixiy, madaniy ahamiyatga ega buyumlar, xorijiy davlatlardagi madaniy yodgorliklarni qaytarish borasidagi ishlar tufayli muzey fondi yildan-yil boyib borayotir. Jumladan, shu yilning may-iyun oylarida muzeyning arxeologlar guruhi Temuriylar davrining noyob yodgorligi bo‘lgan Toshkent viloyati Oqqo‘rg‘on tumanidagi Shohruhiya qal’asi xarobalarida qazishmalar olib bordi. Natijada muzey fondiga 50 dan ortiq yangi tarixiy ashyo qo‘shildi.

Amir Temur tashqi savdo va pul munosabatlariga alohida e’tibor qaratgan, izchil pul islohotlari o‘tkazgan. Sohibqiron Fransiya qiroli Karl VIga yo‘llagan maktubida “Siz o‘z savdogarlaringizni mening saltanatimga yuboring. Biz ularni iliq qarshi olib izzat-ikrom ko‘rsatamiz. Biz ham o‘z savdogarlarimizni sizning yurtingizga yo‘llaymiz. Siz ham ularga hurmat ko‘rsating, ularga ortiqcha tazyiqlar qilinishiga yo‘l qo‘ymang. Sizga bundan bo‘lak talabim yo‘q. Zero, dunyo savdo ahli ila obod bo‘lajak”, deya ta’kidlarkan, ikki mamlakat o‘rtasida savdo-iqtisodiy aloqalar rivojidan, avvalo, o‘z xalqini bahramand etishni maqsad qiladi. Bu o‘z navbatida ulkan saltanatning taraqqiy etishiga, Sharq va G‘arb mamlakatlari o‘rtasida savdo aloqalari har tomonlama kengayishiga xizmat qilgan. Muzeyda saqlanayotgan temuriylar davrida zarb qilingan tangalar ham shundan guvohlik beradi.

Shahrisabz va Samarqanddan topilgan binolar qoplamalari namunalari tomoshabinda katta taassurot qoldiradi. Turli me’moriy ashyolar, ulardagi bezaklar va ranglar olti yuz yildan ko‘proq vaqt o‘tsa-da o‘z holatini o‘zgartirmagani kishini hayratga soladi. Muzeyda saqlanayotgan Temuriylar davri hunarmandlari to‘qigan qimmatbaho matolar, oltin, kumush va bronzadan yasalgan turli idishlar, uy-ro‘zg‘or, zargarlik anjomlari, sopol buyumlar Amir Temur nafaqat buyuk davlat arbobi, balki ilm-fan, hunarmandlik, ma’naviyat va ma’rifat homiysi bo‘lganidan dalolat beradi.

Buyuk Sohibqiron va Temuriylarning jahon ilm-fani va madaniyatiga qo‘shgan ulkan hissasini namoyish etadigan turli ko‘rgazma va anjumanlar o‘tkazish muzey faoliyatining asosiy yo‘nalishidir. O‘tgan davrda bu yerda turli mavzularda o‘nlab ko‘rgazmalar tashkil etildi. Fransiya, AQSh, Germaniya, Avstraliya kabi mamlakatlarda o‘tkazilgan xalqaro ko‘rgazmalarda namoyish etilgan muzey eksponatlari xorijliklarda katta taassurot qoldirdi.

– Joriy yilning o‘tgan davrida muzeyga qirqdan ortiq delegatsiya tashrif buyurdi, – deydi Temuriylar tarixi davlat muzeyi direktori Xurshid Fayziyev. – Muzeyda mehmonlarning dil so‘zlari, taassurotlari aks etgan “Dastxatlar” ko‘rgazmasi tashkil etilgan. Ular orasida davlat rahbarlari, hukumat boshliqlari, parlament delegatsiyalari, diplomatlar, madaniyat va san’at namoyandalari, BMT, YuNESKO, ShHT, MDH, YeXHT, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki kabi xalqaro tashkilotlar, moliya tuzilmalari vakillari borligi dunyoda boy madaniyatimiz va tariximizga qiziqish va ehtirom yuksakligidan dalolatdir.

Muzey nafaqat Amir Temur va Temuriylar davri tarixiga oid noyob eksponatlar jamuljam maskan, balki xalqimizning davlatchilik tarixi, ajdodlarimizning boy moddiy va ma’naviy merosini ilmiy tadqiq etib, kelajak avlodlarga yetkazuvchi ilmiy markazdir. Hozir bu yerda “Temuriylar davrida ilm-fan va madaniyat rivojini o‘rganish va targ‘ib qilishning umumbashariy ahamiyati” mavzusida fundamental tadqiqot olib borilmoqda.

– Mazkur loyihaning ushbu dargohda olib borilayotgani ilmiy, ma’naviy-g‘oyaviy va amaliy jihatdan ahamiyatlidir, – deydi muzey direktorining ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari Surayyo O‘ljaboyeva. – Zero, yosh avlodni tarbiyalashda, oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida ijtimoiy-gumanitar fanlar, ayniqsa, tarix, ma’naviyat darslarini olib borishda, shuningdek, ma’naviy targ‘ibot ishlarida Amir Temur va Temuriylar davri muhim g‘oyaviy omildir.

“Sog‘lom bola yili” Davlat dasturi va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 11-iyuldagi “Davlat muzeylarining bolalar va ularning ota-onalariga ochiqligini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq Temuriylar tarixi davlat muzeyi ham haftaning seshanba va juma kunlari bepul xizmat ko‘rsatmoqda. Bugungi kungacha 20 mingdan ortiq bola va ularning ota-onalari muzey ekspozitsiyasi bilan tanishgani yosh avlodni ona Vatanga mehr-muhabbat, buyuk ajdodlarimiz merosiga ehtirom ruhida tarbiyalash borasidagi ishlar keng ko‘lam va ulkan ahamiyat kasb etayotganidan dalolatdir.

– Muzeyning rang-barang eksponatlari bilan tanishib, o‘tmishimizning buyukligidan cheksiz faxr-iftixor tuydim, – deydi O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti talabasi Shohida Shukurova. – Amir Temur va Temuriylar davrida yaratilgan bunday bebaho meros biz, yoshlarni buyuk ajdodlarimizga munosib bo‘lishga, milliy o‘zligini chuqur anglagan, ma’naviy barkamol insonlar bo‘lib ulg‘ayishga undaydi.

Prezidentimiz rahnamoligida milliy davlatchiligimizni yanada rivojlantirish, xalqimiz farovonligini oshirish, farzandlarimiz uchun hech kimdan kam bo‘lmagan hayot barpo etish yo‘lida amalga oshirilayotgan islohotlar Amir Temur bobomiz olib borgan siyosatga uyg‘undir. Zero, davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, Amir Temurni anglash – o‘zligimizni anglash demakdir. Amir Temurni ulug‘lash – tarix qa’riga chuqur ildiz otgan tomirlarimizga, madaniyatimizga, qudratimizga asoslanib, buyuk kelajagimizni, ishonchimizni mustahkamlash demakdir. (UzА)

"O‘qituvchi" nashriyot-matbaa ijodiy uyi ("O‘qituvchi" NMIU) umumta`lim maktablari, oliy o`quv yurtlari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun original, tarjima darsliklar, o`quv qo`llanmalar, shuningdek, o`qituvchilar uchun metodik qo`llanmalar nashr etadi. Buyurtma

Batafsil ma`lumot

18-oktabr – Temuriylar tarixi davlat muzeyi ochilgan kun

Yangiliklarni o‘qishni tavsiya etamiz

O‘zbekistonning eng yirik nashriyotlari o‘rtasida saytlar mashhurligi reytingi sentyabr 2014

Bugun 2014 yilning sentyabr oyi uchun "O`qituvchi" nashriyot-matbaa ijodiy uyi, "G`afur G`ulom" nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy...

O‘zbekiston Prezidenti Islom Karimov Turkmanistonga keldi

Ashxobod shahrining xalqaro aeroportida oliy martabali mehmon sharafiga O`zbekiston va Turkmaniston ...

Mashhur yangiliklar

Войти / Регистрация
Закладки
Корзина покупок
Оформление заказа
Интернет-магазин книги в Ташкенте